Profil 22 Feb 13

Talat Džaferi: Novi makedonski ministar odbrane otvorio stare rane

Imenovanje bivšeg komandanta albanskih pobunjenika a danas političara Talata Džaferija za novog ministra odbrane izazvalo je veliku kontroverzu u Makedoniji.

Saše Dimovski
BIRN
Skoplje

Ministar odbrane Talat Džaferi | Foto: morm

“ONA [Oslobodilačka nacionalna armija] je sada na čelu vojske”, napisala je na svojoj Fejsbuk stranici Džaferijeva stranka, Demokratska unija za integraciju (DUI), manjinski partner u Vladi, nakon što je imenovan ove nedelje.

Međutim, imenovanje je izazvalo je oštru reakciju makedonskih veterana iz sukoba 2001. godine vođenog između albanskih pobunjenika i državnih snaga bezbednosti, koji su zapretili protestima zbog novog ministra koji se nekada borio protiv njih kao komandant 116. brigade ONA-e.

“Zbog jedinica na čelu sa Džaferijem i njenih metaka, nemam pola svojih unutrašnjih organa”, rekao je za BIRN penzionisani general Stojanče Angelov, pokazujući svoje ožiljke koji ga još podsećaju na brojne operacije kojima je podvrgnut 2001. godine.

Angelov sada predvodi malu opozicionu stranku “Dostojanstvo”, koja predstavlja makedonske ratne veterane.

U međuvremenu, Džaferi je izjavio da je njegov cilj da oružane snage pretvori u “simbol suživota, tolerancije i poštovanja različitosti”.

Rođen je 1962. godine kod Gostivara.

Napustivši Makedoniju kao tinejdžer, Džaferi se upisao u vojnu školu u Beogradu, glavnom gradu tadašnje Jugoslavije, gde je kasnije pristupio Jugoslovenskoj narodnoj armiji (JNA) i napredovao sve dok se ranih devedesetih nije raspala zajednička država.

Nakon što je 1991. godine Skoplje proglasilo nezavisnost, on je postao visoki oficir novoosnovane makedonske vojske.

Bio je raspoređen u Tetovo, grad u kojem su se 2001. godine vodile brojne bitke tokom kratkog ali nasilnog oružanog sukoba.

Kada je 2001. izbio sukob, Džaferi je dezertirao iz vojske i pridružio se albanskim pobunjenicima koji su se borili protiv makedonskih snaga bezbednosti.

Njegova 116. brigada ONA-e vršila je vojne operacije u Gostivaru, ali se malo šta drugo zna o njegovim aktivnostima u tom periodu.

U Džaferijevoj zvaničnoj biografiji na internet stranici Ministarstva odbrane ne pominje se šta je radio tokom 2001. godine.

Sukob je okončan iste godine potpisivanjem Ohridskog mirovnog sporazuma, koji garantuje veća prava Albancima.

Kao rezultat toga, država je amnestirala Džaferija i njegove saborce.

Za građane albanske nacionalnosti, imenovanje bivšeg komandanta predstavlja veliku pobedu vojnog krila bivše ONA-e, koja je sada deo DUI.

Veterani ONA-e do sada su se u stranci nalazili u zapećku i retko su imenovani na više funkcije.

Ubrzo nakon završetka sukoba, Džaferi je pristupio DUI, koja je postala najpopularnija politička stranka među Albancima u Makedoniji i redovno se nalazila u svim sastavima Vlade.

Od 2004. do 2006. godine, Džaferi je bio zamenik ministra odbrane.

Neke njegove bivše kolege izjavile su da je on pravičan čovek koji ne deli ljude po nacionalnosti.

“Radila sam u kabinetu tadašnjeg zamenika ministra. Kada je Džaferi došao, doveo je sa sobom svoju albansku pomoćnicu... Međutim, nije bio zadovoljan njenim radom i odlučio je da me zadrži kao svoju saradnicu. Rekao mi je da mu je potreban neko ko poznaje posao, a da nacionalnost nije važna”, kazala je za BIRN jedna Makedonka koja je tražila da ostane anonimna.

Džaferi je 2008. godine postao poslanik u Sobranju, što je pozicija koju je zadržao sve do imenovanja za ministra odbrane.

U žižu javnosti dospeo je u jesen prošle godine, kada je blokirao usvajanje spornog zakona o oružanim snagama svojim maratonskim govorima.

Iskoristivši rupu u skupštinskoj proceduri, koja ne ograničava dužinu govora na zasedanjima odbora u čijoj je nadležnosti predlog zakona, Džaferi se poigravao strpljenjem svojih kolega.

Bili su primorani da ga slušaju kako čita poeziju, citira strana književna dela i izveštaje o Makedoniji, mumla u sebi ili prosto u tišini čeka da prođe vreme.

Osmišljen da garantuje povlastice makedonskim ratnim veteranima, a izostavi bivše pripadnike ONA-e, zakon koji je predložila vladajuća VMRO-DPMNE neprihvatljiv je za DUI.

“DUI i ja ćemo uraditi sve što je u našoj moći da blokiramo taj zakon”, rekao je tada novinarima Talat Džaferi.

Nije, međutim, poznato da li je otkako je postao ministar odbrane promenio stav o predloženom zakonu, koji je i dalje blokiran u Skupštini.

Imenovanje Džaferija deo je rekonstrukcije Vlade oko koje su se prethodno dogovorili vladajuća VMRO-DPMNE i njen albanski partner, DUI.

Rekonstrukcija je usledila nakon što je nekoliko albanskih ministara dalo ostavke na svoje položaje da bi se na lokalnim izborima u martu kandidovali za gradonačelnike.

Ovaj potez je izazvao brojne kritike na račun premijera i lidera VMRO-DPMNE Nikole Gruevskog, kao što su nedavne poruke na njegovoj Fejsbuk stranici koje imenovanje ministra nazivaju “izdajom” i “poniženjem za vojsku”.

U svojoj biografiji na internet stranici Ministarstva odbrane, Džaferi je naveo da govori albanski, makedonski, srpskohrvatski i engleski.

 

This article is Premium Content. In order to gain access to it, please login to your account below if you are already a Premium Subscriber, or subscribe to one of our Premium Content packages.

Buy Premium Subscription

Our Premium Service gives you full access to all content published on BalkanInsight.com, including analyses, investigations, comments, interviews and more. Choose your subscription today and get unparalleled in-depth coverage of the Western Balkans.

Buy Premium Subscription

If you have trouble logging in or any other questions regarding you account, please contact us

blog comments powered by Disqus

Pozadina

proces-pomirenja-u-hrvatskoj-zaustavljen

"Zaustavljen" proces pomirenja u Hrvatskoj

Prošle godine nije bilo novih optužnica za ratne zločine protiv hrvatskih snaga, a rasprava o suočavanju sa prošlošću je "duboko polarizovala" društvo, upozorava nevladina organizacija iz Zagreba.

Subscribe to Our Newsletter