Vijest 17 Jul 17

Crna Gora najavila uklanjanje spomenika Puniši Račiću

Vlasti Crne Gore najavile su da će ukloniti kontroverzni spomenik Puniši Račiću, srpskom nacionalističkom poslaniku koji je 1928. godine u tadašnjoj Skupštini Jugoslavije izvršio atentat na hrvatskog političara Stjepana Radića.

Dušica Tomović
BIRN
Podgorica
Račić(lijevo) je ubio Stjepana Radića, osnivača Hrvatske seljačke stranke. Foto: Wikimedia Commons.

Crnogorski zvaničnici su naložili opštini Andrijevica da ukloni spomenik Puniši Račiću, čovjeku koji je 1928. u jugoslovenskoj skupštini ubio hrvatskog lidera Stjepana Radića, čime je potaknuto rušenje parlamentarne demokratije u Jugoslaviji i utrt put uvođenju diktature.

Međutim, potomci Račića su izjavili da je spomenik podignut na privatnom vlasništvu i da će porodica učiniti sve da spriječi njegovo uklanjanje.

Račić, Srbin iz Crne Gore, i poslanik u Skupštini, 1928. godine ubio je tri hrvatska poslanika u Skupštini, zbog čega je bio osuđen na 14 godina zatvora.

Osim što je ovo dovelo do gušenja parlamentarnog sistema u Jugoslaviji, ubistvo Radića je doprinijelo porastu ekstremno nacionalističkog i profašističkog ustaškog pokreta u Hrvatskoj.

Spomenik je postavljen prošle srijede u Račićevom rodnom mjestu, u selu Slatina na sjeveru Crne Gore, što je naišlo na osudu i hrvatske i crnogorske vlade.

Hrvatsko nacionalno vijeće u Crnoj Gori, koje predstavlja hrvatsku zajednicu u ovoj državi, saopštilo je da “hrvatski narod pamti Punišu Račića samo po lošem”.

Ministarstvo vanjskih poslova Hrvatske uručilo je crnogorskom ambasadoru u Zagrebu, Bori Vučiniću, protestno pismo, istaknuvši da, u duhu dobrosusjedskih odnosa, očekuje da se relevantne crnogorske institucije distanciraju od ovog čina.

Reagovala je i Vlada u Podgorici, koja je otkrivanje spomen-obilježja okarakterisala kao “retrogradni individualni čin”.

Spomenik “veliča lik i delo atentatora na kralja Nikolu i ubice hrvatskih poslanika u tadašnjoj Narodnoj skupštini Kraljevine Jugoslavije”, a podignut je “bez znanja Vlade i državnih organa Crne Gore“, navodi se u reakciji Ministarstva inostranih poslova Crne Gore.

(Račić je prethodno učestvovao u pokušaju atentata na crnogorskog kneza Nikolu.)

Međutim, tijekom vikenda, Račićeva porodica i nekoliko manjih udruženja Srba u Crnoj Gori najavili su da neće dozvoliti uklanjanje spomenika, potencirajući da su lokalne vlasti znale za ovu namjeru i da nisu reagovale.

“Staćemo u zaštitu spomenika Puniši Račiću, smatrajući da svaki čovjek ima pravo na grob i spomen-obilježje. Tim prije, jer je spomenik podignut na privatnom imanju. Uostalom, prilikom podizanja spomenika nas niko nije upozorio da to ne radimo, iako su svi nadležni dobro znali da je akcija u toku”, rekao je za lokalne medije Milosav Dukić, iz organizacionog odbora za podizanje spomenika.

Udruženje “Vaso”, koje je podržalo izgradnju spomenika, ocijenilo je da je najava Vlade o uklanjanju spomenika “licemjerna”, jer nije poslala protestnu notu Hrvatskoj kada je bio postavljen spomenik Miri Barešiću, koji je 1971. godine u Švedskoj ubio jugoslovenskog ambasadora Vladimira Rolovića.

Spomenik Barešiću, koji je poginuo 20 godina kasnije boreći se u Domovinskom ratu, otkriven je u Hrvatskoj u avgustu prošle godine.

“Hrvatsko nacionalno vijeće u Crnoj Gori pozdravilo je podizanje spomenika Barešiću”, naglašava ovo udruženje.

Radić je bio jedan od osnivača i vođa Hrvatske seljačke stranke, a njegov borbeni stav prema vlastima Kraljevine Jugoslavije, u kojoj su dominirali Srbi, izazvalo je kod tvrdokornih srpskih nacionalista veliko nezadovoljstvo.

Disqus

blog comments powered by Disqus

Dnevni bilten