EnglishBos/Hrv/SrpRomânăБългарскиShqipМакедонски 24 Nov 14

Σέρβοι αστυνομικοί που εργάζονταν παράνομα ως σεκιούριτι, ύποπτοι για βίαιη συμπεριφορά και διαφθορά

Αστυνομικοί που δουλεύουν ως μπράβοι σε νυχτερινά μαγαζιά κατηγορούνται για ξυλοδαρμό πελατών και προσφορά προστασίας.

Dragana Peco Νόβι Σαντ, Μπάνια Λούκα, Λέουβεν

Laze Teleckog Street στη σερβική πόλη του βορρά, Νόβι Σαντ

Φωτογραφία: Predrag Uzelac

Την 26η Μαρτίου αυτής της χρονιάς, ο Bosko Sekerovic, ένας 23χρονος ναύτης σε κρουαζιερόπλοιο, πήρε μερικούς φίλους του από το Βελιγράδι και πήγαν με το αυτοκίνητο μέχρι το βορρά και το Νόβι Σαντ για τη νυχτερινή τους έξοδο.

Ο Sekerovic και οι φίλοι του κατευθύνθηκαν προς την οδό Laze Teleckog, την καρδιά της περιοχής με όλα τα μπαρ και τα κλαμπ, γεμάτη με νεαρόκοσμο που έπινε και χόρευε. Παραδοσιακή σερβική μουσική αλλά και ξένη ποπ ξεχύνονταν από την πόρτα του κάθε μαγαζιού.

Καθώς ο Sekerovic και οι φίλοι του συζητούσαν έξω από ένα κλαμπ γύρω στις 2 το πρωί, ένας γεροδεμένος άνδρας τον έσπρωξε με τον ώμο του, ρίχνοντάς τον κάτω. Τότε εμφανίστηκαν μπράβοι από διάφορα τριγύρω κλαμπ και άρχισαν να δέρνουν την παρέα του Sekerovic.

«Ήταν δεκαπέντε και ήμασταν τρεις. Έχασα τις αισθήσεις μου αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του ξυλοκοπήματος», είπε ο Sekerovic, ο οποίος αποκόμισε μια σπασμένη μύτη, ένα σπασμένο δόντι και ένα μαύρο μάτι από τον ξυλοδαρμό.

«Ένας με κράταγε κάτω, ενώ πέντε με χτύπαγαν», θυμάται ο Jovicic, μήνες αργότερα, με το σκηνικό ακόμα ζωντανό στο μυαλό του. «Ένας από τους επιτιθέμενους πήγε κάποια στιγμή σε ένα κλαμπ και επέστρεψε με ένα πτυσσόμενο ρόπαλο (κλομπ), σαν και αυτά που χρησιμοποιούν οι αστυνομικοί».

Ο Sekerovic και οι φίλοι του δραπέτευσαν όταν μια κοπέλα που δούλευε σε ένα από τα μπαρ, τους έδωσε το κλειδί της τουαλέτας. Κλειδώθηκαν εκεί μέσα και περίμεναν την αστυνομία να έρθει.

Αλλά η αστυνομία δεν ήταν μόνο για την σωτηρία τους. Τουλάχιστον ένας αστυνομικός ο οποίος δούλευε παράνομα σαν σεκιούριτι ήταν ανάμεσα στους επιτιθέμενους, σύμφωνα με την αστυνομία που απήγγειλε κατηγορίες, βάσει αποδεικτικών στοιχείων του βίντεο της επίθεσης.

Η τρομακτική εμπειρία αυτών των νεαρών υπογραμμίζει ένα διαδεδομένο πρόβλημα στη Σερβία και άλλες βαλκανικές χώρες. Νεαροί αστυνομικοί δουλεύουν εκτός βάρδιας φύλακες σε κλαμπ και μπαρ, ενώ αρκετές φορές συμμετέχουν ατιμώρητα είτε σε ξυλοδαρμούς, είτε πουλώντας προστασία.

Τα προβλήματα του Νόβι Σαντ με την Αστυνομία 

Σύμφωνα με τον σέρβικο νόμο του 2005, που αφορά την αστυνομία, οι αστυνομικοί δεν επιτρέπεται να ασκούν οποιαδήποτε δραστηριότητα «ασυμβίβαστη» με τα επίσημα καθήκοντά τους. Αλλά ο νόμος δεν αναφέρει ρητά ότι αυτό περιλαμβάνει την εργασία ως ιδιωτική ασφάλεια.

Η ζήτηση για σεκιούριτι είναι υψηλή ανάμεσα στους ιδιοκτήτες μπαρ και κλαμπ από τη δεκαετία του 90’ όταν η εγκληματικότητα αυξήθηκε καθώς η Γιουγκοσλαβία κατέρρεε εν μέσω χάους και πολέμου. Οι αστυνομικοί ήταν έτοιμοι να παρέχουν το ανθρώπινο δυναμικό καθώς το κράτος - εξαθλιωμένο από τους πολέμους, τις κυρώσεις της Δύσης και την οικονομική κακοδιαχείριση δεν μπορούσε να τους πληρώσει όπως θα έπρεπε.

“Είναι άσχημο το γεγονός ότι ο καθένας μπορεί να αγοράσει έναν αστυνομικό για 20 ή 30 ευρώ, να πάρει δηλαδή για την προστασία του ένα όπλο και το σήμα της αστυνομίας”

- δήλωσε ο Nenad Ljubisic, ένας αστυνομικός από το Νόβι Σαντ.

Σήμερα, η Σερβία παραμένει φτωχή σε σύγκριση με τα έθνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι παράλληλες θέσεις εργασίας μπορούν να αυξήσουν σημαντικά ένα μηνιαίο μισθό της τάξης των 400-500 ευρώ, όσο δηλαδή είναι για τους απλούς αστυνομικούς.

Το πρόβλημα της παράνομης εργασίας είναι ιδιαίτερα έντονο στο Νόβι Σαντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας, όπου οι ντόπιοι λένε πως τα νέα κλαμπ στην πεζοδρομημένη οδό Laze Teleckog έχουν προσελκύσει ένα πιο ακραίο πλήθος.

Σύμφωνα με έναν όχι υψηλόβαθμο αξιωματικό της αστυνομίας της πόλης, μέχρι και πριν από δύο χρόνια δεν γίνονταν πάνω από ένας ή δύο σοβαροί καυγάδες στο δρόμο κάθε χρόνο.

«Τώρα, είναι περίπου ένας κάθε μήνα και οι νεαροί αστυνομικοί είναι αναμεμιγμένοι», μας είπε, σημειώνοντας πως υπήρχαν αναμφίβολα ακόμη περισσότερα περιστατικά που δεν αναφέρθηκαν στην αστυνομία.

Όπως και άλλες πηγές της αστυνομίας σε αυτή την ιστορία, ο αξιωματικός μίλησε στο Βαλκανικό Δίκτυο Ερευνητών Δημοσιογράφων (BIRN) με την προϋπόθεση πως το όνομά του δεν θα χρησιμοποιούταν.

Στις πόρτες των νυχτερινών κέντρων διασκέδασης στην Laze Teleckog, παράνομα εργαζόμενοι αστυνομικοί και σεκιουριτάδες είναι δυσδιάκριτοι ο ένας από τον άλλο. Κανείς δεν φοράει στολές ή άλλα αναγνωριστικά σύμβολα.

«Οι μισοί από τους πορτιέρηδες στο Laze Teleckog είναι αστυνομικοί - μέλη των ΜΑΤ, της χωροφυλακής και άλλων μονάδων», μας είπε ένας ανώτερος αξιωματικός του εγκληματολογικού στο αστυνομικό τμήμα του Νόβι Σαντ.

Το βίντεο από την κάμερα ασφαλείας δείχνει έναν από αυτούς τους αστυνομικούς, έναν μυώδη 28χρονο που συμμετείχε στην επίθεση κατά του Bosko Sekerovic και της παρέας του, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα.

«Το βίντεο δείχνει 15 άτομα να τους χτυπάνε», είπε αξιωματικός. «Ο αστυνομικός δεν μπήκε στον καυγά από την αρχή. Χώθηκε μόλις άναψαν τα αίματα».

Στη συνέχεια, «αντί να ενημερώσει την αστυνομία, έμεινε σιωπηλός», πρόσθεσε ο αξιωματικός. «Και μετά βρήκαμε το βίντεο».

Ο αστυνομικός και τέσσερις άλλοι άνδρες έχουν κατηγορηθεί από την αστυνομία για διαπληκτισμό και πρόκληση σοβαρής σωματικής βλάβης στον Sekerovic και τους φίλους του, σύμφωνα με τους δημόσιους κατήγορους.

Για λόγους δικαιοσύνης, το BIRN δεν κατονομάζει τον αστυνομικό, τους τέσσερις άλλους άνδρες ή άλλους υπόπτους που κατηγορούνται από την αστυνομία σε αυτή την ιστορία, γιατί οι εισαγγελείς δεν έχουν καταλήξει ακόμα σε ετυμηγορία.

Ο Gvozden Grgur, δικηγόρος του αστυνομικού και των άλλων τεσσάρων ανδρών, δήλωσε ότι ήταν όλοι αθώοι. Είπε ότι ο αστυνομικός δεν ήταν παρών στη σκηνή του καυγά και πως δεν εργαζόταν ως σεκιουριτάς. Ο Grgur, επιπρόσθετα, δήλωσε πως δεν είχε δει κανένα βίντεο με αποδεικτικά στοιχεία.

Δυστυχισμένος ο καινούριος χρόνος

Αν και το πρόβλημα της διπλής ζωής αστυνομικών είναι ιδιαίτερα εμφανές στο Νόβι Σαντ, εκτίνεται πολύ πέρα από τα όρια της πόλης.

Στη σερβική πόλη του νότου, Νις, μέλος της παραστρατιωτικής δύναμης της χωροφυλακής, ο οποίος εργαζόταν ως σεκιούριτι σε ένα καφέ, επιτέθηκε και τραυμάτισε τρία άτομα, χωρίς κανέναν προφανή λόγο, νωρίτερα αυτό το χρόνο και συγκεκριμένα την 10η Ιανουαρίου, σύμφωνα με την τοπική αστυνομία.

Ο αξιωματικός έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα, και κατηγορείται από την αστυνομία για βίαιη συμπεριφορά, ενώ αντιμετωπίζει και εσωτερική πειθαρχική διαδικασία, δήλωσε η αστυνομία.

Ο κατηγορούμενος αστυνομικός δεν μπόρεσε να βρεθεί για να σχολιάσει την υπόθεσή του. Οι κατήγοροι δεν έχουν ακόμη αποφασίσει εάν θα παραπεμφθεί σε δίκη.

Στη Βοσνία, ο 27χρονος Goran Misic πέρασε την παραμονή της Πρωτοχρονιάς στο νοσοκομείο μετά από ξυλοδαρμό που υπέστη στο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης Tamaris, στην Μπάνια Λούκα, την πρωτεύουσα της Σερβικής Δημοκρατίας της χώρας.

Ο γυμναστής ο Goran Misic, αναρρώνει μετά από ξυλοδαρμό σε ένα κλαμπ της Μπάνια Λούκα

Φωτογραφία:. εφημερίδαNezavisne, Μπάνια Λούκα

Ο Misic, ο οποίος είναι γυμναστής, στεκόταν δίπλα από κάτι σκαλιά, όταν σεκιουριτάδες, συμπεριλαμβανομένου και ενός μέλους των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας του επιτέθηκαν, όπως έδειξε η αστυνομική έρευνα.

«Με χτύπησαν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της νύχτας και μου έσπασαν το λαιμό», ανακαλεί στη μνήμη του ο Misic, σε μια καφετέρια της Μπάνια Λούκα.

Το υπουργείο Εσωτερικών της Σερβικής Δημοκρατίας είπε πως άλλα τρία μέλη των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας ήταν επίσης παρόντα κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Είχαν τεθεί σε διαθεσιμότητα κατά τη διάρκεια μιας εσωτερικής έρευνας, αλλά οι ερευνητές δεν ήταν σε θέση να αποδείξουν ότι εργάζονταν παράνομα ως σεκιούριτι.

Σε δήλωσή του, το υπουργείο τοποθετήθηκε λέγοντας πως η ιδιωτική εργασία ως σεκιούριτι από τους αστυνομικούς «απαγορεύεται αυστηρά», όμως, «αυτά τα είδη των δραστηριοτήτων είναι δύσκολο να αποδειχθούν, μιας και οι ιδιοκτήτες των μπαρ και των εστιατορίων συχνά προστατεύουν τους ανθρώπους που εργάζονται για αυτούς».

Η αστυνομία έχει χρεώσει στον υποτιθέμενο δράστη πρόκληση σοβαρής σωματικής βλάβης και η υπόθεση έχει περάσει στις διωκτικές αρχές. Το BIRN δεν ήταν σε θέση να βρει τον κατηγορούμενο αστυνομικό για μια δήλωση σχετικά με τις κατηγορίες εναντίον του.

Όχι μπάτσοι, όχι πάρτι

Ο ρόλος της πολλών αστυνομικών ως σεκιούριτι σημαίνει ότι εμπλέκονται επίσης στον βρώμικο κόσμο της παροχής προστασίας.

Ένας πρώην αστυνομικός ο οποίος έχει ερευνήσει το θέμα στη Σερβία ισχυρίζεται πως συχνά εμπλέκονται και οι διοικητές της τοπικής αστυνομίας. Κάνουν την αρχική επαφή με τους ιδιοκτήτες μπαρ ως μέρος των επίσημων καθηκόντων τους και στη συνέχεια ασκούν πίεση για να εργαστούν οι υφιστάμενοί τους ως σεκιούριτι, είπε.

Αν οι ιδιοκτήτες αρνηθούν, ουσιαστικά πρέπει να περιμένουν επιδρομές τις αστυνομίας που τους γράφουν για ηχορρύπανση, κάτι που αναπόφευκτα κάνει κακό στις επιχειρήσεις.

«Δεν μπορεί να έχεις κλαμπ στο Νόβι Σαντ αν δεν έχεις σχέσεις με την αστυνομία», δήλωσε η Svetlana Gajinovic, η οποία μας είπε πως στην αρχή του χρόνου, το μπαρ που διατηρούσε στην πόλη, υπήρξε στόχος συνεχούς παρενόχλησης από πλευράς της αστυνομίας.

«Έρχονταν σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο και πραγματοποιούσαν εφόδους χωρίς ένταλμα», είπε.

Η Svetlana Gajinovic, η οποία ήταν ιδιοκτήτρια ενός νυχτερινού κέντρου στο Νόβι Σαντ

Φωτογραφία: Dragana Peco

Καθισμένη στο σαλόνι της, κάποιες στιγμές σταματώντας να μιλά για να μαζέψει τις σκέψεις της και να ηρεμήσει από την οργή της, η Gajinovic είπε ότι τελικά συμφώνησε να προσλάβει έναν αστυνομικό για να παρέχει προστασία.

«Καθόταν στη γωνία πίνοντας ένα ποτό», λέει. «Δεν ήταν το είδος του φύλακα που τσεκάρει ότι όλα είναι εντάξει και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα».

Ο αστυνομικός έμεινε κάνα δύο βράδια πριν η Gajinovic αποφασίσει να κλείσει το μπαρ της. Δεν είχε καν τα 30ε που χρειάζονταν για να τον πληρώσει.

Ακόμη και οι αστυνομικοί οι οποίοι μπορεί να θέλουν απλά να κερδίσουν κάποια έξτρα μετρητά καταλήγουν σε ένα περιβάλλον γεμάτο από ανθρώπους οι οποίοι θα έπρεπε να είναι εχθροί τους.

«Το πρόβλημα είναι ότι οι αστυνομικοί και εγκληματίες βρίσκονται στην ίδια πλευρά, επειδή το 90 τοις εκατό των φρουρών ασφαλείας σε νυχτερινά κέντρα έχουν ποινικό μητρώο», δήλωσε ο Nenad Ljubisic, ένας αστυνομικός από το Νόβι Σαντ ο οποίος ηγείται ενός επαγγελματικού οργανισμού που προωθεί τα υψηλά πρότυπα μέσα στην αστυνομία.

Το αστυνομικό τμήμα του Νόβι Σαντ αρνήθηκε τα αιτήματά μας για συνέντευξη, ή έστω μια γραπτή δήλωση σε σχέση με τις κατηγορίες εναντίον των αστυνομικών του, που βρίσκονται σε αυτό το άρθρο.

Μπάτσοι, λεφτά και όπλα

Οι αστυνομικοί που δουλεύουν «μαύρα», βγάζουν από 10 έως 50 ευρώ τη βραδιά, σύμφωνα με αστυνομικές πηγές. Κατά τη διάρκεια του μήνα δηλαδή, μπορούν να βγάζουν από τη «μαύρη εργασία» τους περισσότερα από ότι στην κανονική τους δουλειά ως αστυνομικοί, πράγμα που δημιουργεί όπως και να το κάνουμε, προφανή σύγκρουση συμφερόντων.

Συχνά, αυτοί οι αξιωματικοί είναι σκληροί και ρωμαλέοι νεαροί άνδρες που εργάζονται για μονάδες που καλούνται να αντιμετωπίσουν επικίνδυνες και βίαιες καταστάσεις.

Στους ιδιοκτήτες των μπαρ και των κλαμπ που απασχολούν αστυνομικούς προσφέρονται σημαντικά πλεονεκτήματα. Έχουν εσωτερική γνώση των αστυνομικών ερευνών και μπορούν να παρακάμψουν τοπικούς κανονισμούς, όπως αυτούς για την ώρα κλεισίματος. Οι αστυνομικοί έχουν, επίσης, νομικά το δικαίωμα να οπλοφορούν, ακόμη και εκτός υπηρεσίας.

«Είναι άσχημο το γεγονός ότι ο καθένας μπορεί να αγοράσει έναν αστυνομικό για 20 ή 30 ευρώ, να πάρει δηλαδή για την προστασία του ένα όπλο και το σήμα της αστυνομίας», δήλωσε ο Ljubisic.

Κατά ειρωνικό τρόπο, έχοντας τόσους πολλούς οπλισμένους και εκτός υπηρεσίας αστυνομικούς σε ένα μέρος, μπορεί να γίνει η συνταγή για ανασφάλεια.

Ένα βράδυ, τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, ο Miodrag Ristic, ένας 30άρης αστυνομικός των ΜΑΤ, ο οποίος δεν βρίσκονταν σε υπηρεσία, κατά λάθος πυροβόλησε και σκότωσε το φίλο του και συνάδελφο αστυνομικό, Aleksandar Simic μπροστά από ένα Tapas Bar στο Νόβι Σαντ, όπου ο Simic εργαζόταν ως σεκιούριτι.

«Φίλε σε σκότωσα», ούρλιαζε ο Ristic, χτυπώντας με απελπισία έναν τοίχο με τα χέρια του, αμέσως μετά τους πυροβολισμούς, σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε η αστυνομία. Αμέσως μετά προσπάθησε να αυτοπυροβοληθεί, αλλά τον εμπόδισαν κάποιοι από τους συγκεντρωμένους.

Τον περασμένο Απρίλη, ένα δικαστήριο καταδίκασε τον Ristic σε 9 χρόνια φυλάκιση, ένοχο φόνου, αλλά από τότε, έχει οριστεί επανεκδίκαση της υπόθεσης σε υψηλότερο βαθμό.

Σωστή λαβή, στις Βρυξέλλες

Ο νόμος του1990 που οριοθετούσε την ιδιωτική ασφάλεια στο Βέλγιο θεωρείται ευρέως ως ένας από τους πιο σκληρούς στην Ευρώπη και θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για τη Σερβία και άλλες χώρες των Βαλκανίων, εάν θέλουν να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση.

«Καταστήσαμε σαφές ότι μια εταιρεία ιδιωτικής ασφάλειας δεν θα μπορούσε να προσλάβει έναν εν ενεργεία αστυνομικό», δήλωσε ο Lodewijk De Witte, ο κυβερνήτης της φλαμανδικής επαρχίας Μπραμπάντ που εργάστηκε για την δημιουργία του νόμου ως ανώτερος υπάλληλος του βελγικού υπουργείου Εσωτερικών.

Η βελγική προσέγγιση επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους από τυχόν σύγκρουση συμφερόντων. Σύμφωνα με το νόμο, οι αστυνομικοί απαγορεύεται να εργαστούν στην ιδιωτική ασφάλεια ακόμα και για πέντε έτη μετά την αποχώρησή τους από το σώμα. Ο De Witte είπε ότι αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό γιατί η αστυνομία πρέπει να επιβάλει τον νόμο σε όλα τα τμήματα της κοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων και των ιδιωτικών εταιριών σεκιούριτι.

«Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο θέλαμε ένα αυστηρό διαχωρισμό μεταξύ των δύο αυτών θεσμικών οργάνων», είπε.

«Αν δεν το είχαμε ρυθμίσει, χωρίς καμία αμφιβολία, εταιρείες ιδιωτικής ασφάλειας θα είχαν προσπαθήσει να προσλάβουν αστυνομικούς και ... θα έλεγαν « οκ, έλα να εργαστείς για μας, μπορείς να ξεκινήσεις τον επόμενο μήνα και πληρώνουμε καλύτερα από ό, τι πληρώνεστε στην αστυνομία».

Η Tina Weber, μια βρετανίδα ερευνήτρια, η οποία το 2002, εκπόνησε μια μελέτη που οριοθετούσε την ιδιωτική ασφάλεια σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε πως ο βελγικός νόμος δίνει έμφαση «στην προστασία των πολιτών από τυχόν κατάχρηση της εξουσίας από τους παρόχους ιδιωτικής ασφάλειας αλλά και τους φρουρούς, αυτούς καθαυτούς».

«Το Βέλγιο διαθέτει επίσης τις πιο αυστηρές προϋποθέσεις απαγορεύοντας σε τέτοιες δουλειές τα άτομα με λερωμένο ποινικό μητρώο και απαιτώντας πιστοποιητικό καλής συμπεριφοράς», μας δήλωσε η Weber μέσω email. «Οι αυστηροί κανονισμοί είναι παρόντες και σχετικά με την αρχική αλλά και τη συνεχή εκπαίδευση των φυλάκων, καθώς και την οπλοφορία».

Ο γαλάζιος τοίχος της σιωπής

Ακόμα κι αν είναι ευρέως γνωστό ότι οι συνάδελφοί τους εργάζονται παράνομα ως σεκιούριτι, οι αστυνομικοί διαμαρτύρονται ότι αντιμετωπίζουν πολλά εμπόδια στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα.

Αν κάποιος αστυνομικός εντοπίζεται σε κάποιο κλαμπ, λέει πάντα ότι είναι εκεί απλώς ένα ποτό όπως κάθε άλλος πελάτης.

Συνάδελφοί τους, τους βοηθάνε από τη μεριά τους να καλύψουν τις παράλληλες δραστηριότητές τους. Αστυνομικοί οι οποίοι περιπολούν τους δρόμους δεν αποκαλύπτουν τα ονόματα εκείνων που δουλεύουν ως σεκιούριτι σε νυχτερινά κέντρα.

«Αντί να μας βοηθήσουν, καλύπτουν τους δράστες και παρεμποδίζουν το έργο μας», είπε ο αξιωματικός της αστυνομίας στο Νόβι Σαντ, σηκώνοντας τους ώμους του για να δείξει την αδυναμία του.

Η πρακτική της απόκρυψης παράνομων δραστηριοτήτων ενός συναδέλφου αστυνομικού, είναι μερικές φορές γνωστή ως «γαλάζιος τοίχος της σιωπής».

Δεν είναι ο μόνος τοίχος σιωπής γύρω από το θέμα. Το BIRN ζήτησε συνεντεύξεις από περισσότερους από 10 ιδιοκτήτες μπαρ της οδού Laze Teleckog στο Νόβι Σαντ, σχετικά με αστυνομικούς που εργάζονταν ως

σεκιούριτι. Όλοι αρνήθηκαν, ακόμα και όταν τους διαβεβαιώσαμε πως δεν θα αποκαλυφθούν οι ταυτότητές τους.

Όμως και οι άλλοι σεκιούριτι σιωπούν, αρνούμενοι να πουν στην αστυνομία εάν οι συνάδελφοι τους που εργάζονται ως πορτιέρηδες, έχουν διαπράξει αδικήματα.

Αλλά ο πρώην αστυνομικός ο οποίος διερεύνησε το θέμα είπε πως το κύριο εμπόδιο για την καταδίκη των πρώην συναδέλφων του που χτυπούν ανθρώπους, ενώ εργάζονται ως σεκιούριτι, ήταν ο φόβος των θυμάτων τους. Σε πολλές περιπτώσεις, τα θύματα θα του πουν πρόθυμα όλη την ιστορία τους, αλλά θα διστάσουν να προσφύγουν στα δικαστήρια.

«Πριν αντιμετωπίσουν τους δράστες της εναντίον τους επίθεσης (στο δικαστήριο), ο καθένας μπορεί να επικοινωνήσει με τα θύματα να τα επηρεάσει ή να τα απειλήσει», είπε. «Όταν κάποιος (το νομικό σύστημα) θεωρεί ότι πρέπει να έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο με τον αστυνομικό που τους έδειρε, είναι λογικό να φοβούνται να παραστούν στο δικαστήριο. Αυτό ισχύει στο 99% των υποθέσεων».

Μισθοί και ικανότητες

Ο πρώην αξιωματικός πιστεύει ότι ο μόνος τρόπος για να φέρουν τους διεφθαρμένους αστυνομικούς ενώπιον της δικαιοσύνης είναι να ξεκινήσουν σοβαρές, μακροχρόνιες έρευνες με χρήση τεχνολογίας υποκλοπών και παρακολούθησης μέσω βίντεο.

Αλλά, είπε πως στο τμήμα εσωτερικών υποθέσεων της αστυνομίας ενδιαφέρονται περισσότερο για την επίτευξη των άμεσων στόχων λύνοντας πολλές απλές καταγγελίες, από το να δαπανήσουν χρόνο σε μια ενιαία και σε βάθος έρευνα.

Η παράνομη εργασία των αστυνομικών συμβάλλει στην ήδη ευρεία δυσπιστία των πολιτών απέναντι σε μια δύναμη που έχει ως στόχο να τους προστατεύσει. Το 2013, το ποσοστό των Σέρβων πολιτών που εμπιστεύονταν την αστυνομία ανήλθε στο 31 τοις εκατό, σύμφωνα με μια έρευνα για το ευρωπαϊκό σώμα ασφαλείας, ΟΑΣΕ.

Αντίθετα, δημοσκοπήσεις του 2010 αποκαλύπτουν πως το 64 τοις εκατό των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμπιστεύονται την αστυνομία.

Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι ένας τρόπος για την αντιμετώπιση της μαύρης εργασίας και της διαφθοράς είναι να πληρώνονται οι αστυνομικοί περισσότερο έτσι ώστε να είναι λιγότερο επιρρεπείς στον πειρασμό της έξτρα εργασίας.

«Η κυβέρνηση θα πρέπει να πληρώνει έναν ικανοποιητικό μισθό... Ένας ικανοποιητικός μισθός είναι ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία για την πρόληψη της διαφθοράς», δήλωσε ο Odd Berner Malme, ένας πρώην ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας στη Νορβηγία, ο οποίος εργαζόταν ως σύμβουλος του ΟΑΣΕ για την αστυνομική μεταρρύθμιση στη Σερβία.

Ο Aleksandar Fatic, ειδικός σε θέματα ηθικής δεοντολογίας στη δημόσια ζωή, πρότεινε να απαγορευτεί στους αστυνομικούς η χρήση του όπλου τους όταν βρίσκονται εκτός υπηρεσίας και ότι αυτό θα συνέβαλε στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ο Fatic και άλλοι εμπειρογνώμονες αμφισβητούν την εκπαίδευση των αστυνομικών νεοσύλλεκτων, λέγοντας πως δεν ήταν αρκετά αυστηρή όσον αφορά την εμπέδωση ηθικής και πειθαρχίας.

Πέρυσι, διέρρευσε μια φωτογραφία δόκιμων αστυνομικών να χαλαρώνουν στα σκαλιά του κέντρου εκπαίδευσης, σημαδεύοντας την κάμερα με τα όπλα τους, σε μια αλαζονική κίνηση που θύμιζε ντόπιους γκάνγκστερ και όχι αστυνομικούς.

Δόκιμοι της σερβικής αστυνομίας σε μια φωτογραφία που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Για χρόνια, οι αξιωματούχοι δήλωναν ότι θα πρέπει να απαγορευτεί ρητά στους αστυνομικούς να εργάζονται ως ιδιωτικοί σεκιούριτι, εφαρμόζοντας τους περιορισμούς που συνδέονται με το νόμο του 2005 για την Αστυνομία.

Τώρα, όμως, λένε ότι η κυβέρνηση θα περάσει ένα νέο νόμο για τις Εσωτερικές Υποθέσεις, που θα περιλαμβάνει ένα άρθρο που προσδιορίζει τις θέσεις εργασίας δεν επιτρέπεται να αναλαμβάνουν αστυνομικοί.

«Κατά τη γνώμη μου, αυτό είναι καλύτερο από το να περνάνε κανονισμούς για να το αντιμετωπίσουν, επειδή ο νόμος είναι ο νόμος, τελείως εμφατικός, δεν χωράνε διαφορετικές ερμηνείες», δήλωσε ο Milorad Todorovic, ένας κορυφαίος αξιωματούχος του υπουργείου Εσωτερικών της Σερβίας. Είπε ότι η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να περάσει το νόμο μέχρι το τέλος του έτους.

Οι εμπειρογνώμονες πρότειναν πως στους αστυνομικούς θα πρέπει να απαγορευτεί να δουλεύουν ως σεκιούριτι και για ένα συγκεκριμένο διάστημα αφού εγκαταλείψουν το σώμα. Μιας και, τώρα, αστυνομικοί παραιτούνται, στήνουν εταιρίες φύλαξης και προσλαμβάνουν εν ενεργεία συναδέρφους τους αστυνομικούς.

«Σε πολλές άλλες χώρες, το πρόβλημα αυτό έχει επιλυθεί με δραστικό τρόπο - για παράδειγμα στο Βέλγιο, όπου δεν έχουν το δικαίωμα να εργάζονται στην ιδιωτική ασφάλεια για πέντε χρόνια μετά την αποστρατεία τους», σημείωσε ο Dusan Davidovic, αναλυτής στο Ινστιτούτο Εγκληματολογικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών, ένα think tank με έδρα το Βελιγράδι.

Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα αναγνωρίζεται ευρέως, κανένας Σέρβος αστυνομικός δεν έχει υποστεί κυρώσεις για παράνομη εργασία ως σεκιούριτι, όπως δήλωσε σε συνέντευξη νωρίτερα αυτόν το χρόνο, ο πρώην επικεφαλής του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της αστυνομίας.

Ο Zlatko Nikolic, ένας ευρέως σεβαστός εγκληματολόγος με έδρα το Βελιγράδι, είπε ότι ήταν καιρός οι αρχές να πάρουν στα σοβαρά την αντιμετώπιση του ζητήματος. Οι χαμηλοί μισθοί στο δημόσιο τομέα δεν είναι δικαιολογία για τους αστυνομικούς ώστε να δουλεύουν παράνομα, είπε.

«Αυτό είναι ανεκτό, επειδή αυτοί οι φτωχοί άνθρωποι δεν πληρώνονται αρκετά», είπε. «Αλλά τότε τι πρέπει να κάνουν οι γιατροί; Και θα πρέπει οι υπουργοί της κυβέρνησης να δουλεύουν ως διευθυντές σε μπαρ»

 

 Το άρθρο αυτό δημιουργήθηκε ως τμήμα του προγράμματος της Βαλκανικής υποτροφίας για Δημοσιογραφική Αριστεία, που υποστηρίζεται από τα Ιδρύματα ERSTE  και Ανοικτής Κοινωνίας, σε συνεργασία με το Βαλκανικό Δίκτυο Ερευνητών Δημοσιογράφων.

Talk about it!

blog comments powered by Disqus