Shirita të Bardhë Kundër Mohimit të Gjenocidit

Foto e përdorur në fushatën online “Ndal Mohimit të Gjenocidit” I Foto nga  stopgenocidedenial.org

Organizatorët e ngjarjes së quajtur “Dita e Shiritave të Bardhë” u kanë kërkuar njerëzve në Bosnjë dhe në gjithë botën të vënë nga një shirit të bardhë në krahët e tyre, ose çarçaf të bardhë në dritare, më 31 maj, për të treguar respektin e tyre ndaj të gjitha viktimave të mizorive të kryera në Prijedor dhe në gjithë botën.

Më parë, kryebashkiaku i qytetit Prijedor, Marko Pavic, kishte ndaluar mbledhjen e familjeve të viktimave, që donin të përkujtonin vdekjet e boshnjakëve dhe kroatëve të vrarë në qytet gjatë luftës, duke thënë se një ngjarje e tillë do të “cenonte reputacionin e qytetit”.

Pavici refuzoi që organizatat boshnjake t’i përshkruanin vrasjet si gjenocid. Në dëshminë e tij, ai tha se nuk mund të pranojë një terminologji dhe se gjenocidi në Prijedor nuk është vërtetuar, duke e akuzuar organizatat se po politizojnë përkujtimin.

Refik Hodzic nga Qendra Ndërkombëtare për Drejtësi Tranzicionale thotë se Pavici ka dhunuar të drejtën e viktimave për të përkujtuar.

“Marko Pavic nuk mund të vendosë për viktimat se si duhet të quajnë përkujtimoren e vuajtjes së tyre. Nuk kanë dhunuar asnjë ligj të Bosnjës dhe Hercegovinës, duke i vënë emrin përkujtimores ‘20 vjet nga gjenocidi’”, shpjegon Hodzici.

Mbështetësit e Ditës së Shiritave të Bardhë janë të irrituar veçanërisht sepse të mërkurën komuna e Prijedorit shënoi 20-vjetorin e sulmit të ushtrisë boshnjake në qytet, kur 15 ushtarë u vranë dhe 25 anëtarë të forcave serbe u plagosën.

Edin Ramulic nga shoqata e viktimave Izvor mendon se të gjitha viktimat nga Prijedori duhet të kenë status të barabartë.

“Është e tmerrshme të shihet se viktimat nga një grup tjetër etnik lejohen të bëjnë atë çka neve na u ndalua. Policia nuk e pa të nevojshme të thotë se muzika vajtuese e performuar në kujtim të viktimave serbe dhunonte tolerancën e tyre ndërfetare, edhe pse kjo është çka na thanë neve kur na ndaluan të mbanim përkujtimoren”, tha Ramulic.

Hodzici thotë se politika e komunës ndaj viktimave është vetëm një pjesë e politikës së Republikës Srpska për të mohuar krimet e kryera ndaj boshnjakëve, si rrethimi i Sarajevës, ose gjenocidi i Srebrenicës.

“Kjo politikë është rezultati i frikës që autoritetet e Republikës Srpska kanë që ngjarje të tilla do të dëmtojnë shtetësinë e tyre imagjinare. Për shkak të ndalimit, përkujtimoret e viktimave do të mbahen në qytetet të tjera si Sarajevë ose Beograd”, thotë Hodzici.

Aksion paqeje i organizuar nga “Gratë në të Zeza”. Një trëndafil për çdo viktimë përdhunimi në Prijedor I Foto nga Beta

Në Beograd, viktimat e Prijedorit nderohen në dy ngjarje të veçanta - një në kujtim të të gjitha grave të përdhunuara në Prijedor gjatë luftës, dhe tjetri, Dita e Shiritit të Bardhë, që do të mbahet të premten pasdite.

Milos Urosevic, nga OJQ-ja në Beograd “Gratë në të Zeza”, që organizuan të dyja ngjarjet, thotë se qëllimi është t’u kujtohet njerëzve horroret e krimeve të kryera, duke thënë se përdhunimi sistematik është përdorur si armë lufte.

“Fillimisht, donim të tregonim solidaritet me njerëzit e Prijedorit përkujtimorja e të cilëve u ndalua. E pastaj donim t’i tregonim njerëzve dhe shtetit se nuk duam të harrojmë krimet e kryera dhe nuk e pranojmë relativizmin e tanishëm të krimeve”, thotë Urosevic.

Përveç se në Beograd, përkujtimore do të mbahen në qytetet e Bosnjës në Sarajevë, Zenicë dhe Sanski Most, ndërsa organizatorët e ngjarjes kanë thënë se aktivistë nga 54 vende do të marrin pjesë në shënimin e Ditës së Shiritave të Bardhë .

OJQ-të dhe ekspertë, si nga Bosnja ashtu dhe nga Serbia, pajtohen se shtetet iu interesojnë viktimat vetëm nga etnia e tyre, por përmendën edhe mungesën e mbështetjes së publikut në lidhje me ballafaqimin e të shkuarës.

 “Kush, përveç shoqatës së viktimave dhe OJQ-ve në Prijedor e ngritën zërin kundër ndalimit të Pavicit? Askush. Kush iu bashkua ‘Grave në të Zeza’ në Beograd dhe protestës së tyre prekëse të mërkurën? Askush”, përfundon Hodzic.